Тетиклик сунъий – зарар ҳақиқий
Ранг-баранг қутилар устида чақмоқ, қанот ёки портлаш расми. Бу маҳсулотлар «Куч беради!», «Уйғоқ бўласан!», «Қанот чиқаради!», деган шиорлар билан юракларга кириб бормоқда. Аммо бу чақмоқ қутидаги ичимликлар ростдан ҳам куч берадими? Ё бўлмаса, организмимиздаги табиий кучни аста-секин ўғирлаяптими?..
Кофеинли куч – алдамчи тетиклик
Энергетик ичимликлар бир зумда «жон киргандай» ҳис беради: кўз очилади, юрак тез уради, бошга тиниқлик киргандек бўлади. Аммо бу фақат сунъий қўзғалиш, холос.
Мутахассислар таъкидлайдики, бир қутидаги кофеин миқдори уч-тўрт стакан қаҳвага тенг. Шакар, таурин, сунъий ароматлар эса юрак ва асаб тизимини ҳаддан ортиқ зўриқтиради. Натижада инсон куч олгандек туюлади, аммо бу куч ўз захирасидан, яъни соғлиғидан сарфланади.
Кўплаб ёшлар дарсга кеч қолмаслик, имтиҳон олдидан диққатни жамлаш ёки кечаси ўқиш учун бу ичимликларни танлашади. Аммо тонг отганда тананинг ўзи «энергия кредитини» қайтариш учун чарчоқ, бош оғриғи ва уйқусизлик билан «тўлов» талаб қилади.
Ёшлар орасидаги яширин муаммо
Ҳамма жойда энергетик ичимликлар тутган бир неча ёшни учратиш мумкин. Улар учун бу оддий ичимлик, ҳатто замонавийлик белгиси.
Лекин бу одат илдиз отмоқда – юрак касалликлари, қон босимининг ўзгариши, асабийлик, уйқусизлик, ҳатто руҳий тушкунликка сабаб бўлаётгани ҳақида ўйлайдиганлар кам.
Шифокорларнинг огоҳлантиришича, 16-20 ёш орасидаги организм ҳали тўлиқ шаклланмаган бўлади. Кофеин ва шакар миқдори юқори ичимликлар эса бу жараённи бузади. Қисқаси, бугун «энергияли» бўлиш учун ичилган бир қути, эртага юрак муаммосига сабаб бўлиши мумкин.
Қанотлар эмас, қалтислик
Бу ичимликларнинг энг кучли «қуроли» – реклама. Жозибали мусиқалар, машҳурлар, ижобий шиорлар… Аммо ҳақиқат – бу қутилар қанот эмас, юракдаги тинчликни кесувчи пичоққа ўхшайди.
Баъзи мамлакатларда вояга етмаганларга энергетик ичимликлар сотиш тақиқланган. Бизда ҳам бу масалани ўйлаб кўриш керак. Чунки болалар учун мўлжалланмаган маҳсулотлар энди ёшлар маданиятининг бир бўлагига айланиб бормоқда.
Соғлом куч – ичимизда
Муаммонинг ечими тақиқда эмас, онгда. Биз соғлом энергияни сунъий идишлардан эмас, ўзимиздан излашимиз керак.
Табиий йўл билан энергия олиш – бу тўғри овқатланиш, етарли уйқу, жисмоний фаоллик, ижобий фикр ва ҳаётий мақсад. Ҳақиқий куч кофеиндан эмас, ўз иродасидан куч олган инсонда яшайди.
Зебонисо РАСУЛОВА
